Oplossingsgerichte aanpak is niet soft

Door: Melinde Bussemaker in opdracht van Deviante.

Dat rotjoch dat bij docenten het bloed onder de nagels haalt. Stuur je die het liefst de klas uit? Of benader je hem positief en houd je het overkoepelende doel voor ogen: iedereen een startkwalificatie? Saskia van Gils, docent van het Koning Willem I College deed het tweede en verraste zichzelf en de leerling. “Een oplossingsgerichte benadering werkt.”

“Ik moest tien keer slikken toen de leerling die ik achter het behang wilde plakken antwoord op mijn vraag wat ik anders had kunnen doen gaf”, vertelt Saskia. “Hij uitte aardig wat kritiek. Maar vervolgens gaf hij toe dat hij ook wel begrip had voor de situatie en ging hij naar zijn eigen aandeel kijken. De verandering was duidelijk.” Saskia startte dit jaar het project Focus. Als student Special Educations Needs (SEN) leerde ze over oplossingsgericht werken. Dat past ze toe in Focus. Dit project is voor leerlingen niveau 2 die uit de bocht dreigen te vliegen. De oorzaak kan internaliserend zijn, denk aan faalangst en depressie, of externaliserend waarbij de omgeving ook last ondervindt van het slechte gedrag.

 Positief benaderen

“Ik ben aan de slag gegaan met het boek ‘1001 oplossingsgerichte vragen’ van Frederike Bannink. Daaruit heb ik gesprekstechnieken gedestilleerd die zijn verdeeld over een kennismakings-, een voortgangs- en een eindgesprek. Het gaat om hoe je de vragen stelt. Zo besteed je weinig tijd aan het probleem en maak je snel de stap richting de oplossing. Die oplossing moet de leerling zelf aandragen zodat hij er achter staat. Je benadrukt wat er al goed gaat en laat de leerling concrete doelen formuleren hoe het nog beter kan. In een traject van zes weken probeer je die doelstellingen te behalen. Daarbij geef je veel positieve feedback en benadruk je vooral wat er goed gaat.”

Doelen stellen

Ze schaart de leerlingen in drie categorieën. “Voorbijgangers, zij willen liever geen hulp. Klagers, het ligt aan iedereen behalve aan hen. En bezoekers, zij zien hun eigen aandeel in het geheel. Stel, ik heb een gesprek met een klager die lastig te handhaven is in de klas. Dat ligt natuurlijk aan de leraar want hij doet niets fout. Wat doet hij dan goed? Wat kan hij nog beter doen? We stellen dan bijvoorbeeld het doel: rustig blijven, maar dat is niet concreet genoeg. Hoe blijf je rustig? Door naast iemand te zitten die rustig is, je te concentreren op de les en je opdrachten te maken. Die doelen stellen we, drie weken later kijken we hoe dat gaat. De leerling geeft zelf op een schaal van één tot tien aan waar hij staat en waar hij naartoe wil.”

 Stapje voor stapje

Een ander voorbeeld: een leerling is vroeger gepest en heeft het gevoel dat anderen over haar roddelen als ze zachtjes praten, terwijl dit niet zo is. “Deze leerling bedacht als oplossing om in de pauze andere leerlingen op te zoeken en met ze te gaan praten. Dat lukte. Vervolgens stelde ze zichzelf tot doel om haar eigen mening te geven in gesprekken. Stapje voor stapje boekt zo’n leerling vooruitgang.”

 Gewone les

Dit jaar heeft Saskia negen leerlingen begeleid. “Bij de eerste zes leerlingen stelde ik vooraf vast dat de mentoren maar van één op de zes dachten dat die een startkwalificatie ging halen. Achteraf verschoof dit naar vier op de zes. Bovendien hadden de leerlingen zelf een reëler beeld van hun eigen kunnen gekregen.” Een mooi resultaat. De positieve, oplossingsgerichte methodes past ze ook toe in haar gewone lessen. “Je kunt roepen dat die laatste drie leerlingen wéér hun jas nog aan hebben, maar je kunt ook zeggen ‘wat fijn dat vrijwel iedereen al helemaal klaar is voor de les’. Dat kost je zelf ook een stuk minder negatieve energie. En nee, het is geen softe aanpak. De leerling moet inzet tonen om te veranderen.”

Meer info?

Saskia van Gils, s.vangils@kw1c.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s